Λοιπόν δες – Ήταν σαν κάτι. Σαν μια οντότητα να είχε ξεφύγει, στο χώρο. Φανερό, ολοφάνερο, έπαιρνε την μεγάλη ώθηση από τα ντραμς, ορμούσε μπροστά με δύναμη στο μπάσο και στην κιθάρα, με εντυπωσιακούς ελιγμούς και φαντεζί μανούβρες, έκανε κυκλωτικές κινήσεις στην τρομπέτα, η ίδια οντότητα άλλαζε μορφές και εκφράσεις και μετά επέστρεφε, σαν να μην είχε φύγει ποτέ από εκεί – στα ντραμς. Τα εκρηκτικά κρουστά ήταν το σπίτι της. Τα χέρια του Makaya McCraven έτρεμαν ακόμη.
Μπορώ να στα πω όλα αυτά, γιατί στεκόμουν εκεί. Μπροστά ακριβώς. Το είδα με τα μάτια μου, το άκουσα με τ’ αυτιά μου. Το ένοιωθες να συντονίζεται με την αίθουσα ολόκληρη. Ένα ελεύθερο groove χωρίς καμία δέσμευση από πουθενά. Μην περιμένεις να σου πω για τζαζ αυτοσχεδιασμό. Αυτό είναι άλλη ιστορία.
Η φάση είχε απογειωθεί. Όταν έφτασα με μικρή καθυστέρηση (η εκπομπή τέλειωνε στις 10 και έπρεπε να βιαστώ) το σκηνικό είχε ήδη πάρει φωτιά. Το ήξερα. Παίζουμε Makaya στο Fresh Unlimited συχνά πυκνά. Ο αθεόφοβος κυκλοφορεί καινούργια κομμάτια, ασταμάτητα, ποτάμια έμπνευσης από ένα track στο άλλο. Κι εδώ είμαστε στην παραλαβή – σε σύνδεση με την International Anthem και την τζαζ από το Σικάγο. Τέσσερα Eps – στη σειρά, μαζί: Techno Logic, The People’s Mixtape, Hidden Out και Pop Up .
O Makaya σηκώνεται από τα ντραμς, ο ιδρώτας τρέχει από το πρόσωπό του, η έξαψη της μουσικής είναι πάνω του
κολλημένη όπως και στον καθένα από τους άλλους τρεις μουσικούς του. Στέκεται στο μικρόφωνο και μας λέει πάνω κάτω πώς έχει η ιστορία.
Ότι ηχογραφεί με τους μουσικούς του ‘ζωντανά’ , αυτοσχεδιάζουν, κρατάει τις ατέλειες, κρατάει τη στιγμή. Μετά στο στούντιο, πάνω σε αυτά που ηχογράφησε, κόβει και ράβει, αλλάζει θέσεις, παίζει με samples – με την θεωρία, την φιλοσοφία και τις τεχνικές του hip hop.
Έχει τα αυτιά του και τις κεραίες του ανοιχτές σε όλα. Αυτά είναι τα κομμάτια, οι συνθέσεις, που παίρνουν θέση μετά στα άλμπουμ. Και από τα άλμπουμ – και τα τέσσερα καινούργια Eps του – πάλι πίσω στη σκηνή. Ακριβώς εκεί που – λέει ο Makaya – μοιραζόμαστε όλοι την ίδια στιγμή, την ίδια εμπειρία, μέσα από την μουσική. Και επικοινωνούμε ακόμη και μέσα σε αυτόν τον κόσμο, τον βυθισμένο στην ασυνεννοησία, στην εμμονή του ‘εγώ’, ο καθένας με τον εαυτό του.
Έτσι έγινε τις προάλλες στο Gazarte. Παρατηρώ τους μουσικούς στην σκηνή, που τους ανήκει μεγάλο μέρος της μυσταγωγίας.
Ο Junius Paul στο μπάσο, φτιάχνει ολόκληρους κόσμους, μοιάζει να βγήκε από κόμικς να σώσει τον κόσμο το κακό. Λίγο πιο μπροστά του, εκείνο το απίστευτο άτομο και ωραίος τύπος ο Matt Gold που προσπαθείς ν΄ανακαλύψεις από ποιον πλανήτη προσγειώθηκε μπροστά μας – σίγουρα από κάποιον όπου οι κιθάρες έχουν το πάνω χέρι. Και μετά στην άλλη άκρη, απέναντι από τον McCraven, ο μειλίχιος τρομπετίστας Marquis Hill και οι αποκαλυπτικές δίοδοί του στις μελωδίες.
« Αυτοσχεδιασμός σημαίνει περιέργεια και εξερεύνηση του άγνωστου που είναι η ουσία του τι σημαίνει να είσαι ζωντανός»
μας λέει o Makaya, όρθιος μπροστά στα ντραμς. «Γιατί ποτέ δεν ξέρεις τι θα συμβεί μετά. Δημιουργούμε, χτίζουμε δομές γύρω μας για να τα καταφέρουμε σε αυτόν τον σκληρό και υπέροχο κόσμο, αλλά πραγματικά κανείς δεν ξέρει τι πρόκειται να συμβεί». Κάθε στιγμή είναι αυτοσχεδιασμόs και το να ασχολείσαι με την τέχνη μ’ αυτό τον τρόπο είναι μια έκφραση του αγνώστου», λέει στην συνέντευξή του στο The Line of Best Fit.
Στο Gazarte μιλάει και για την σιωπή. Και όλη η αίθουσα σωπαίνει. Μένουμε έτσι, χωρίς κιχ, δίνουμε τον χώρο που χρειάζεται η σιωπή. Και μετά την ησυχία – το λάιβ συνεχίζεται φανταστικά, θεαματικά, εκρηκτικά.
Ο Makaya μας αφήνει στο ανκόρ με ένα ‘νανούρισμα’ που τραγουδούσε η μητέρα του όταν ήταν μικρός. Η μητέρα του είναι η Agnes Zsigmondi, απο την Ουγγαρία, μουσικός και τραγουδίστρια της φολκ. Ο πατέρας του, ο ντράμερ Stephen McCraven, που έπαιζε με τον Archie Shepp. Γεννήθηκε στο Παρίσι και μεγάλωσε στην Μασαχουσέτη.
Θυμήθηκα και μια από τις πρώτες – πρώτες συνεντεύξεις που έχω κάνει, εκείνη με τον Art Blakey που είχε έρθει με τους Jazz Messengers στο Παλλάς. Θρυλικός ντράμερ, μορφή της jazz. Χρόνια και γενιές τον χωρίζουν από τον Makaya. Άλλες εποχές – αλλά σα να μοιράζονταν τα ίδια μυστικά – ίσως για εκείνες τις παράξενες οντότητες που ξεκινούν από τα κρουστά και ξεσηκώνουν τον κόσμο.
