Διαβάζω Roberto Bolaño. Κάθε φορά που φτάνω στην τελευταία σελίδα βιβλίου του, θέλω να το αναποδογυρίσω και να μπω μέσα από την αρχή. Και ν’ αρχίζω να διαβάζω ανακατεύοντας τις σελίδες. Για την εμπειρία. Όχι εμπειρία ανάγνωσης. Είναι εμπειρία ζωής. Κατά κάποιο τρόπο ζεις τον Bolaño. Στην ποίηση και το σασπένς, την αλληγορία και το παράδοξο, το απίθανο, το ρεαλιστικό, το φαντασιακό, το κελαριστό, το απότομο και απρόσμενο, μα κυρίως το σουρεαλιστικό, το ειρωνικό και παθιασμένο που παίζει σαν τρελές μπίλιες στις σελίδες του. Το ξέρω από την αρχή ότι θα συμβεί. Έχω μάθει ότι έτσι συμβαίνει στο Μπολάνιο σύμπαν.
Σύγκρουση μετωπική αρχικά με τους Άγριους Ντετέκτιβ, τη μεγάλη πόρτα στην επαναστατημένη λογοτεχνία του, Γραφή χωρίς φρένα. Από εκεί και πέρα…το ένα βιβλίο μετά το άλλο. Από την Χιλή ως τ’ αστέρια.
Το Μακρινό Αστέρι, πιο πρόσφατό μου ανάγνωσμα.
Είναι η ιστορία (ή οι ιστορίες) ενός παράξενου τύπου, με διαφορετικά ονόματα, ταυτότητες και πολλές ζωές, ποιητή, σαλτιμπάγκου, εγκληματία. Τα ίχνη του οποίου αναζητούν και ανακαλύπτουν οι «φίλοι μας», ποιητές το δίχως άλλο, με φόντο την Χιλή του Αγέντε, αλλά και του Πινοσέτ, τους λογοτεχνικούς κύκλους, σχολές πρωτοπορίας, σπουδαστικά καφέ, μέσα στα χρόνια και τους ουρανούς. Πάνω σε αυτούς ο Αλμπέρτο Ρουίς Τάγκλε ή Κάρλος Βίντερ ο πιλότος – ποιητής γράφει στίχους με καπνό αεροπλάνου. Σβήνει τα ίχνη, χάνεται, μετά εμφανίζεται στο στρατό και όταν καλεί κόσμο σε μια έκθεση φωτογραφίας -με σοκαριστικό θέμα, θύματά του που έχει βασανίσει και δολοφονήσει- κινεί ενδιαφέρον και πέραν των λογοτεχνικών κύκλων.
Μα τι συνέβη; και πώς ακριβώς; τέχνη, ηθική, πολιτική, λογοτεχνικά λαγούμια και απίθανες πτήσεις.
«… Ο Κάρλος Βίντερ , στο μεταξύ, στον ουρανό συνέχιζε να παλεύει με τα στοιχεία της φύσης.
Μόνο μια χούφτα φίλοι και δυο δημοσιογράφοι οι οποίοι στον ελεύθερο χρόνο τους έγραφαν σουρεαλιστικά ποιήματα (ή σουπερρεαλιστικά όπως έλεγαν συνήθως χρησιμοποιώντας μια ισπανικούρα εντελώς ηλίθια ) συνέχισαν από τον αεροδιάδρομο που καθρέφτιζε από τη βροχή, σε μια εικόνα που έμοιαζε βγαλμένη από ταινία για τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, τους ελιγμούς του μικρού αεροσκάφους κάτω από την καταιγίδα. Όσο για τον Βίντερ, μπορεί να μην αντιλήφθηκε καν ότι το κοινό του είχε λιγοστέψει τόσο. Έγραψε, ή νόμισε ότι έγραψε: Ο θάνατος είναι η καρδιά μου. Και μετά: Πάρε την καρδιά μου. Και το όνομά του: Κάρλος Βίντερ, χωρίς να φοβάται ούτε τη βροχή, ούτε τις αστραπές. Χωρίς να φοβάται προπαντός την ασυναρτησία…»
Άφοβα και θεαματικά ο Bolaño, πιλοτάρει σε ένα συναρπαστικό ταξίδι στα σύννεφα, πιο ψηλά από συμβάσεις, διαδρόμους προσγείωσης, επαφής με τους πύργους (οποιουδήποτε) ελέγχου. Τον φαντάζομαι εκεί ψηλά να γράφει τα δικά του. Με τον καπνό του τσιγάρου του.
> Roberto Bolaño – Μακρινό Αστέρι (μετάφραση Κρίτων Ηλιόπουλος) Εκδόσεις Άγρα
